Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Hà Thị Nga và Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Thị Phương Hoa chủ trì hội nghị.

Bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật về đất đai

Phát biểu khai mạc, bà Hà Thị Nga, Tổng Thư ký, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho biết, hệ thống pháp luật về đất đai đã kịp thời thể chế hóa đường lối, chủ trương đổi mới của Đảng về chính sách, pháp luật đất đai, từng bước đáp ứng yêu cầu quản lý và sử dụng đất trong tình hình mới. Tuy nhiên, trong thời gian đầu tổ chức thi hành Luật Đất đai năm 2024, bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn đã phát sinh một số khó khăn, vướng mắc, bất cập cần tiếp tục được nghiên cứu, rà soát và hoàn thiện.

"Trong bối cảnh đó, việc tiếp tục sửa đổi Luật Đất đai là cần thiết nhằm tháo gỡ những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất", bà Hà Thị Nga nhấn mạnh.

Trước đó, ngày 31/7/2026, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã có văn bản phản biện xã hội lần thứ nhất đối với dự án Luật Đất đai (sửa đổi), kiến nghị một số nội dung nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của dự thảo luật với các quy định pháp luật có liên quan.

Báo cáo tại hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai Đoàn Thị Thanh Mỹ cho biết, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) được hoàn thiện trên cơ sở ý kiến của đại biểu Quốc hội, các bộ, ngành, địa phương, ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp và phản biện lần thứ nhất của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Dự thảo gồm 13 chương, giảm 3 chương so với Luật Đất đai năm 2024. Luật được thiết kế theo nguyên tắc chỉ quy định những vấn đề khung, có tính nguyên tắc; những vấn đề thực tiễn thường xuyên biến động được giao Chính phủ, bộ, ngành, địa phương quy định nhằm bảo đảm linh hoạt, phù hợp thực tiễn.

Bà Mỹ giới thiệu một số nội dung đổi mới của Dự thảo về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tài chính đất đai, giá đất; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất; cải cách hành chính, chuyển đổi số, phân cấp, phân quyền.

Tính thêm các yếu tố ảnh hưởng trong xây dựng bảng giá đất

Tại hội nghị, các đại biểu cơ bản thống nhất ý kiến với dự thảo luật. GS, TS Trần Ngọc Đường, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Dân chủ và Pháp luật, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho rằng, dự thảo đã thể chế hóa khung chính sách cốt lõi của Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai.

Cụ thể, Nghị quyết số 21-NQ/TW nhấn mạnh kiểm soát quyền lực, bảo đảm công bằng, minh bạch, tránh khiếu kiện kéo dài và ưu tiên cơ chế tự thỏa thuận nhận chuyển nhượng. Trong khi đó, dự thảo quy định đối với dự án nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nếu nhà đầu tư đã thỏa thuận được trên 75% diện tích và trên 75% số lượng người sử dụng đất thì Hội đồng nhân dân cấp tỉnh xem xét, thông qua việc thu hồi 25% diện tích đất còn lại để giao cho nhà đầu tư.

Ông cho rằng, việc sử dụng quyết định hành chính để thu hồi 25% diện tích còn lại có nguy cơ chuyển giao dịch dân sự thành thu hồi bắt buộc, dễ phát sinh khiếu kiện từ nhóm hộ dân còn lại. GS, TS Trần Ngọc Đường kiến nghị dự thảo cần cân nhắc ngưỡng và cơ chế bảo đảm quyền lợi đối với 25% hộ dân còn lại trong dự án thỏa thuận chuyển nhượng.

PGS, TS Phạm Hữu Nghị, Ủy viên Hội đồng tư vấn về Dân chủ và Pháp luật, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho rằng, Luật Đất đai năm 2024 đã hình thành chế định tương đối toàn diện về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

Do đó, lần sửa đổi này không nên xuất phát từ quan niệm làm lại toàn bộ, mà cần kế thừa những quy định hợp lý, tập trung xử lý những vấn đề phát sinh do thay đổi tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu tích hợp quy hoạch và những hạn chế được thực tiễn nhận diện.

Góp ý về bảng giá đất, PGS, TS Nguyễn Thị Nga, Phó Trưởng khoa Pháp luật Kinh tế, Trường Đại học Luật Hà Nội cho rằng tiêu chí xây dựng bảng giá đất trong dự thảo mới dừng ở “loại đất, khu vực, vị trí”, chưa phản ánh đầy đủ những yếu tố tạo nên sự khác biệt về giá trị và khả năng khai thác kinh tế của đất, nhất là đất thực hiện các dự án đầu tư, kinh doanh.

Bà Nga đề nghị ngoài loại đất, khu vực và vị trí, cần tính đến các nhóm yếu tố có tính ổn định và ảnh hưởng đáng kể đến giá trị đất như điều kiện kết cấu hạ tầng, khả năng tiếp cận, đặc điểm không gian của khu đất và những hạn chế pháp lý cơ bản đối với khả năng khai thác đất.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Thị Phương Hoa cho biết cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

Việc giảm số lượng điều xuất phát từ yêu cầu đổi mới công tác xây dựng pháp luật, tập trung quy định những vấn đề khung, mang tính nguyên tắc; những nội dung thường xuyên thay đổi hoặc cần linh hoạt sẽ được quy định tại nghị định của Chính phủ.